Μονοπάτια Β. Πίνδου

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΙΝΔΟΥ

Η προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου (στο εξής Π. Π. Β. Πίνδου) περιλαμβάνει την περιοχή Βίκου-Αώου που ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1973, την περιοχή Βάλια-Κάλντα που ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1966 και την μεταξύ τους περιοχή που υπαγόταν σε καθεστώς Εθνικού Δρυμού ως σήμερα. Έχει έκταση περίπου 2.500 τ. χλμ.
Η δημιουργία τής Π. Π. Β. Πίνδου με την ενοποίηση των τριών περιοχών εξασφαλίζει τη συνολική διαχείριση τής περιοχής και την ολοκληρωμένη προστασία των ιδιαίτερων φυσικών χαρακτηριστικών της και τής άγριας ζωής.

 

Στην Π. Π. τής Β. Πίνδου, με εξαίρεση τις πολύ ορεινές περιοχές, υπάρχουν διάσπαρτοι 97 οικισμοί, οι κάτοικοι των οποίων χρησιμοποιούσαν, τόσο για τις καθημερινές ασχολίες τους όσο και για την επικοινωνία τους με άλλα χωριά και πόλεις τής ευρύτερης περιοχής, ένα πολυσύνθετο και λειτουργικό δίκτυο μονοπατιών. Οι σημαντικές αλλαγές που σημειώθηκαν κατά τον 20ο αιώνα στον τρόπο και τα μέσα επικοινωνίας και μεταφοράς είχαν ως αποτέλεσμα πολλά από τα μονοπάτια αυτά να εγκαταλειφθούν και μερικώς ή ολικώς να καταστραφούν. Τις τελευταίες δεκαετίες έγινε αντιληπτή, αρχικά από τους ορειβατικούς συλλόγους αλλά και από την τοπική κοινωνία αργότερα, η ανάγκη διατήρησης αυτών των μονοπατιών για λόγους ιστορικούς αλλά και πρακτικούς. Σήμερα αρκετά μονοπάτια έχουν συντηρηθεί και σημανθεί, ώστε να είναι δυνατή η διέλευσή τους από πεζοπόρους και ορειβάτες. Η Π. Π. Β. Πίνδου διασχίζεται από δύο μονοπάτια μεγάλων διαδρομών.

Το πρώτο, το εθνικό μονοπάτι «Ο3», κατευθύνεται από το νότο προς το βορρά και συνδέει επτά χωριά τού Ζαγορίου και τής Κόνιτσας περνώντας από τούς ορεινούς όγκους τού Μιτσικελίου, τής Τύμφης, τού Σμόλικα και τής χαράδρας τού Βίκου.

Το δεύτερο, το διεθνές μονοπάτι «Ε6», κατευθύνεται από νοτιοανατολικά προς βόρεια, συνδέοντας πέντε οικισμούς τού  Μετσόβου και των Γρεβενών, περνώντας από τα όρη Λύγκου (Αρκουδόρεμα, Αυγό, Βάλια Κάλντα), τη Βασιλίτσα και τούς πρόποδες τού Σμόλικα.

Τα μονοπάτια Ο3 και Ε6 συνδέονται μεταξύ τους με άλλα δύο μονοπάτια με κατεύθυνση δυτικοανατολική τα οποία συνδέουν περιοχές τής Τύμφης με τα όρη Λύγκου και το Μέτσοβο, αφού διασχίσουν το Ζαγόρι, και τα οποία στην πραγματικότητα αποτελούν τμήματα επιμέρους μονοπατιών, γι’ αυτό και δε χαρακτηρίζονται από μια ενιαία σήμανση καθόλο το μήκος τους.
Εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν και πολλά άλλα μονοπάτια στην Π. Π. Β. Πίνδου που αποτελούν μέρος των δικτύων «Ζ» (Ζαγόρι), «Ρ» (Πίχτειο δίκτυο Μετσόβου), «ΕΠΠΕΡ» (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον) ή άλλων δικτύων στην περιοχή της Κόνιτσας καθώς και γενικότερα στην περιοχή της Προστατευόμενης Περιοχής. Τέλος, υπάρχουν πολλά ακόμα μονοπάτια που διαθέτουν πρόχειρη σήμανση ή πολλές φορές και καθόλου.

Για πεζοπορικές προτάσεις στο Ζαγόρι πατήστε εδώ για να δείτε τα μονοπάτια με αφετηρία το Δίλοφο ή τα κοντινά σε αυτό χωριά: Ασπράγγελους, Βίτσα, Δίκορφο, Ελάτη, Καπέσοβο, Κήπους, Κουκούλι, Μονοδέντρι και Πεδινά.

 

Εάν σάς ενδιαφέρει να κάνετε πεζοπορία (trekking) και θέλετε περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον τοπικό οδηγό μονοπατιών Μανώλη Διαμαντόπουλο που δραστηριοποιείται στο Ζαγόρι με έδρα το Δίλοφο.

 

Πηγήmonopatia.skai.gr/

Σαλαμάνδρα

Κοινή Ονομασία: Σαλαμάνδρα Salamandra salamandra (Linnaeus, 1758)

Σαλαμάνδρα | Salamandra salamandra

Σαλαμάνδρα | Salamandra salamandra

Στην Ελλάδα απαντά το φερώνυμο υποείδος και το υποείδος Salamandra salamandra werneri (Sochurek & Gayda, 1941). Τελικό μέγεθος 25cm, μερικές φορές περισσότερο.
Τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά. Τα αρσενικά έχουν αναλογικά μεγαλύτερα άκρα και ουρά.

Κυρίως νυκτόβιο αμφίβιο. Παρατηρείται εύκολα μετά από βροχή. Ζευγαρώνει νωρίς την άνοιξη στο έδαφος. Τα θηλυκά μπορούν να αποθηκεύσουν το σπέρμα του αρσενικού για μήνες και γεννούν 20 με 40 προνύμφες με σχηματισμένα άκρα, σε μικρές λίμνες, στάσιμα νερά ή ελαφρώς ρέοντα. Η μεταμόρφωση των προνυμφών διαρκεί 3 με 4 μήνες.
Αν απειληθεί εκκρίνει τοξικό υγρό από αδένες που φέρει στο δέρμα κι έτσι αποτρέπει τούς θηρευτές. Μπορεί να χρησιμοποιήσει την άμυνά

Μια περίεργη σαλαμάνδρα

Μια περίεργη σαλαμάνδρα

του αυτή και στην περίπτωση που χειριστεί βίαια από τον άνθρωπο. Οι ουσίες αυτές είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο όταν έρθουν σε επαφή με το δέρμα, αλλά μπορεί να προκαλέσουν κάποια συμπτώματα, όπως ερεθισμός, αν έρθουν σε επαφή με τα μάτια, με κάποια πληγή ή στην ακραία περίπτωση την κατάποσης.

Ζουν περίπου δώδεκα χρόνια. Εκτός από την Ελλάδα σαλαμάνδρες φιλοξενούνται και στην  Ισπανία, στην Πορτογαλία, στις Άλπεις και την Βόρεια Αφρική.

Στα Ζαγόρια μπορείτε να εντοπίσετε εύκολα σαλαμάνδρες μετά από βροχή να διασχίζουν αργά τους δρόμους, για αυτό την προσοχή σας στις κίτρινες βούλες…


Πηγές:

Κατάκαλη
wikipedia

Αξιοθέατα στα Ζαγόρια

Το Μοναστήρι τής Αγίας Παρασκευής

Στην αριστερή πλευρά τού Μοναστnριού μπορεί να δει κανείς «Τα σπιτάκια», κρησφύγετα των ντόπιων κατά τη διάρκεια των τουρκοαλβανικών επιδρομών των περασμένων αιώνων. Σημερινά κατάλοιπά τους: ίχνη ξύλινων γεφυριών, ερειπωμένα τείχη με πολεμίστρες και ένα ξωκλήσι, απ’ όπου κατέβαιναν στη χαράδρα οι πιο τολμηροί για να μεταφέρουν νερό στα αποκλεισμένα στις σπηλιές γυναικόπαιδα. Η διαδρομή για το Μοναστήρι ξεκινάει από την κεντρική πλατεία τού Μονοδενδρίου, έχει μήκος 800 μ. και διασχίζεται από περίτεχνο καλντερίμι.

Η χαράδρα τού Βίκου

Η περίφημη χαράδρα του Βίκου εκτείνεται σε μήκος 12 χιλιομέτρων και έχει καταγραφεί στο βιβλίο Γκίνες ως η βαθύτερη στον κόσμο (1.350 μ. το μέγιστο ύψος των βράχων από την κοίτη της).Τη διατρέχει ο Βοïδομάτης παραπόταμος τού Αώου, σχηματίζοντας στη διαδρομή του απαράμιλλης ομορφιάς φυσικά τοπία.

Ο ποταμός Βοϊδομάτης

Ο Βοϊδομάτης (ποτάμι τού Βίκου) είναι ποταμός τού νομού Ιωαννίνων, παραπόταμος τού Αώου. Οι κύριες πηγές του βρίσκονται κάτω από το χωριό Βίκος. Στην διαδρομή του δέχεται και άλλα υδάτινα ρεύματα που σχηματίζονται στις πλαγιές τής Τύμφης ή προέρχονται από το Φαράγγι τού Βίκου και τελικά συμβάλει στον Αώο κοντά στην Κόνιτσα. Ο ποταμός έχει συνολικό μήκος 15 χιλιόμετρα.

Ο Βοϊδόμάτης χαρακτηρίζεται ως ένας από τους καθαρότερους ποταμούς τής Ευρώπης, καθώς δεν αντιμετωπίζει προβλήματα ρύπανσης. Διασχίζει μία από τις ομορφότερες ορεινές τοποθεσίες τής Ελλάδας, η οποία έχει χαρακτηριστεί εθνικός δρυμός από το 1973, καθώς και το φαράγγι τού Βίκου που αποτελεί μνημείο φυσικής ομορφιάς. Κατά μήκος τού Βοϊδομάτη συναντώνται ορισμένα από τα ομορφότερα μονότοξα, ηπειρώτικα γεφύρια. Το πιο διάσημο είναι το γεφύρι της Κλειδωνιάς (ή Κλειδωνιάβιστας), που βρίσκεται στην έξοδο τής χαράδρας του Βίκου. Ο Βοϊδομάτης είναι κατάλληλος ποταμός για διάφορα αθλήματα ποταμού, όπως καγιάκ και ράφτινγκ.

Η σκάλα τού Βραδέτου

Ονομαστό καλντερίμι στην βόρεια πλευρά τής Μεζαριάς που χωρίζει το Βραδέτο από το Καπέσοβο. Μια πέτρινη κατασκευή με χρήση τής «αυτόχθονης» πέτρας που ξακουστοί μαστόροι έχτισαν και συνέδεσαν τα δύο χωριά! Αποτελούσε την είσοδο και την έξοδο από το Βραδέτο μιας και ο σημερινός δρόμος ανοίχθηκε την δεκαετία τού 1970 μετά από πιέσεις κάποιου υψηλά βαθμοφόρου για την εποχή εκείνη στρατιωτικού από το Βραδέτο.

Η Μπελόη

Η Μπελόη, μια τοποθεσία στην άκρη τής χαράδρας τού Βίκου (η ονομασία πιθανά να προήλθε από σλάβικη λέξη που σημαίνει καλή θέα ή και μπαλκόνι) και την επισκέπτονται κάθε χρόνο χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο γιατί στα πόδια σου ολόκληρος ο Βίκος περιμένει να ακούσει την φωνή σου, σαν εσύ ακούς την ηχώ πάλι και πάλι και πάλι …

 

Το όρος Τύμφη

Η Τύμφη (2.497 μ.) είναι βουνό τής Ηπείρου στην επαρχία τού Ζαγορίου, λεγόμενο κοινώς «Γκαμήλα» ή και «Βουνά του Παπίγκου». Ο Στράβων (Βιβλίο Ζ κεφ.6) την αναφέρει ως όρος τής Παραυαίας ή Παρωραίας. Ο ορεινός όγκος τής Τύμφης είναι σχεδόν άδενδρος και ως επί το πλείστον απόκρημνος ιδίως στις βόρειες και νοτιοδυτικές προσβάσεις του. Υψώνεται μεταξύ τού ποταμού Αώου και τού παραποτάμου του Βοϊδομάτη. Αποτελούσε και αποτελεί το καλύτερο θέρετρο των νομάδων κτηνοτρόφων τής περιοχής.

Οι υψηλότερες κορυφές τής Τύμφης είναι η Γκαμήλα 2.497 μ., η Γκούρα 2.467 μ., η Αστράκα 2.432 μ., και ακολουθούν ο Άβαλος, η Ραδόβολη, ο Πλόσκος, ο Λαγαρής, ο Αϊλιάς κ.ά. Στα οροπέδια τής Τύμφης υπάρχουν πολλές γραφικές αλπικές λίμνες με πλούσιους θρύλους και παραδόσεις, με γνωστότερη τη Δρακόλιμνη. Η μεγαλύτερη εξ αυτών, η Ριζίνα απέχει περίπου 4 ώρες πεζοπορία από το Βραδέτο. Οι νοτιοδυτικές πλαγιές τής Τύμφης καταλήγουν στο «Φαράγγι του Βίκου». Η ανάβαση στις κορυφές γίνεται από το Βραδέτο μετά από 7-ωρη πορεία αλλά και από το Μικρό Πάπιγκο με 3-ωρη πορεία ως το καταφύγιο τής Αστράκας και με βάση αυτό στις κορυφές Γκαμήλα, Πλόσκο, Αστράκα και άλλες.

Πηγές:
Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή
wikipedia
Ἀνιχνευτές